Share

หน้าเว็บ

วันพุธที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2554

ศิลปะคณะราษฎร



".. อธิบายให้เห็นถึงศิลปะและสถาปัตยกรรมในยุคคณะราษฎร ซึ่งถูกสร้างขึ้น เพื่อทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ทางการเมืองในเชิงอุดมการณ์บางอย่างที่มีลักษณะเฉพาะตัวของยุคสมัย แตกต่างจากยุคสมัยทางศิลปะก่อนหน้าและหลังจากนั้นอย่างสิ้นเชิง .."


หากจะกล่าวถึงการปฏิวัติ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 โดยคณะราษฎรแล้ว 

หลายต่อหลายคนอาจนึกถึงแต่เรื่องการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตย

   น้อยคนนักจะทราบว่า การปฏิวัติในครั้งนั้น จะมีผลกระทบอันนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญต่อมิติทางวัฒนธรรมด้วย

   นั่นอาจเป็นเพราะว่า ภายหลังคณะราษฎรหมดบทบาทนำทางการเมืองไปหลังช่วงปี 2490 แล้ว กลุ่มการเมืองใหม่ที่เข้ามาแทนที่ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าจนกระทั่งถึงยุคนี้ มีลักษณะที่ตรงกันข้ามกับอุดมการณ์และแนวคิดของคณะราษฎร (ถ้าจะมีอ้างกันว่ามีแนวคิดหรืออุดมการณ์เดียวกัน ส่วนใหญ่ก็น่าจะเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง)

   ส่งผลให้หลายคนละเลยที่จะศึกษาผลกระทบจากการปฏิวัติในปี 2475 ที่มีต่อวงการศิลปะและสถาปัตยกรรมไทย

   แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีผู้ศึกษาในเรื่องราวดังกล่าว หนึ่งในนั้นคือ อ.ชาตรี ประกิตนนทการ อาจารย์ภาควิชาศิลปสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้ได้รับรางวัลชูเกียรติ อุทกะพันธุ์ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2550

   อ.ชาตรีมีผลงานการศึกษาเกี่ยวกับศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยในยุคของคณะราษฎรหลายชิ้น รวบรวมเป็นหนังสือหลายเล่ม หนึ่งในนั้นคือ "ศิลปะ-สถาปัตยกรรมคณะราษฎร" พิมพ์ครั้งแรกเดือนตุลาคม 2552 โดยสำนักพิมพ์มติชน ราคา 170 บาท

   สิ่งที่เป็นรหัสของหนังสือเล่มนี้ คิือการอธิบายให้เห็นถึงศิลปะและสถาปัตยกรรมในยุคคณะราษฎร ซึ่งถูกสร้างขึ้น เพื่อทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ทางการเมืองในเชิงอุดมการณ์บางอย่างที่มีลักษณะเฉพาะตัวของยุคสมัย แตกต่างจากยุคสมัยทางศิลปะก่อนหน้าและหลังจากนั้นอย่างสิ้นเชิง จนแยกออกมาเป็นยุคสมัยทางศิลปะและสถาปัตยกรรมได้ต่างหากอีกยุคสมัยหนึ่ง

   แต่วงการวิชาการกลับละเลยที่จะศึกษา เนื่องจากถูกครอบงำจากมายาคติของสังคมไทยที่มองว่า ยุคคณะราษฎรเป็นยุคสมัยที่แย่ที่สุดยุคหนึ่งของหน้าประวัติศาสตร์ไทย

   หากจะมีการศึกษาก็พร้อมใจกันอธิบายโดยอาศัยแต่เหตุปัจจัยภายนอกและใช้ทฤษฎีทางประวัติศาสตร์ศิลปะและสถาปัตยกรรมแบบสากลมาเป็นหลักในการอธิบายเพียงอย่างเดียว โดยไม่คำนึงถึงปัจจัยภายในที่มีส่วนสำคัญต่อการเกิดขึ้นของศิลปะและสถาปัตยกรรมในช่วงเวลาดังกล่าวเท่าที่ควร

   อ.ชาตรีจึงเห็นว่า ถึงเวลาแล้วที่สังคมไทยจะต้องหันมาทบทวนและทำความเข้าใจต่องานศิลปะและสถาปัตยกรรมที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลาระหว่างปี 2475-2490

   ศิลปะและสถาปัตยกรรมในยุคคณะราษฎร..

-------------------------------------

หมายเหตุ - ตีพิมพ์ครั้งแรก ใน คอลัมน์ รหัสหนังสือ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันอาทิตย์ที่ ๗ มีนาคม ๒๕๕๓



Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More